सोयाबीन लागवडीचे टप्प्याटप्प्याने नियोजन

स्थानिक परिस्थितीनुसार लागवड नियोजन करणे

पीक चांगले येण्यासाठी खत किती आणि कोणते द्यायचे, हे अंदाजाने ठरवण्यापेक्षा मातीच्या तपासणीवरून ठरवणे अधिक फायदेशीर असते. मात्र अहवाल बरोबर येण्यासाठी नमुना योग्य पद्धतीने घेणे सर्वात महत्त्वाचे आहे. चुकीचा नमुना असेल तर अहवालही दिशाभूल करणारा ठरतो.

नमुना घेण्यापूर्वी

• शेताचे भाग करा: जमिनीचा प्रकार, उतार, मागील पीक आणि खतांचा वापर वेगळा असेल तर त्या प्रत्येक भागाचा स्वतंत्र नमुना घ्या.
• पीक काढल्यानंतर आणि नवीन खत देण्यापूर्वीचा काळ नमुन्यासाठी योग्य असतो.
• बांध, झाडाखाली, शेणखताचा खड्डा, पाणी साचणारी जागा आणि जिथे नुकतेच खत टाकले आहे तिथून नमुना घेऊ नका.

नमुना घेण्याची पद्धत

1. शेतात फिरत (नागमोडी पद्धतीने) साधारण 8 ते 10 ठिकाणे निवडा.
2. प्रत्येक ठिकाणी वरचा पालापाचोळा बाजूला करा.
3. खुरप्याने "V" आकाराचा खड्डा खणा आणि साधारण 15 सेंमी खोलीपर्यंतची माती एकसारख्या पट्टीने कापून घ्या. (फळबागेसाठी खोली वेगळी असते; प्रयोगशाळा/कृषी अधिकाऱ्याला विचारा.)
4. सर्व ठिकाणची माती स्वच्छ प्लास्टिक बादलीत एकत्र करून नीट मिसळा. लोखंडी किंवा खत लागलेले भांडे वापरू नका.
5. ढिगाचे चार भाग करा, समोरासमोरचे दोन भाग टाकून द्या आणि उरलेले पुन्हा मिसळा. साधारण अर्धा किलो माती उरेपर्यंत हे करा.
6. माती सावलीत वाळवा आणि स्वच्छ पिशवीत भरा.

पिशवीवर काय लिहावे

शेतकऱ्याचे नाव व संपर्क, गावाचे नाव, गट/सर्वे क्रमांक, नमुना घेतल्याची तारीख, मागील पीक आणि पुढील घ्यायचे पीक.

नमुना कोठे द्यायचा

तुमच्या तालुक्यातील कृषी विभागाची माती परीक्षण प्रयोगशाळा, कृषी विज्ञान केंद्र (KVK) किंवा कृषी विद्यापीठ यांच्याकडे चौकशी करा. मृदा आरोग्य पत्रिका योजनेंतर्गत सुविधा उपलब्ध असते का, हे तालुका कृषी कार्यालयात विचारा.

अहवालात काय पाहावे

अहवाल मिळाल्यावर

अहवालातील आकडे पाहून स्वतः मोठे बदल करू नका. पिकानुसार खतांची मात्रा कृषी अधिकारी किंवा कृषी तज्ज्ञांकडून समजून घ्या. नोंदवहीत नमुन्याची तारीख आणि शिफारस लिहून ठेवा आणि साधारण दर 2 ते 3 वर्षांनी तपासणी पुन्हा करा.

स्रोत

संबंधित कृषिविद्यापीठ / KVK / कृषी विभाग; बाजारभावांसाठी अधिकृत दैनिक स्रोत